Türkiye e-ticaret pazarında yapay zeka modelleri üzerinden sepet hazırlama dönemi

Türkiye e-ticaret pazarında faaliyet gösteren işletmeler için geliştirilen yeni nesil alışveriş çözümü, Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 genişleyerek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yüzde 29 artışla 115 milyar doların üzerine çıkan perakende ekosistemine doğrudan odaklanıyor.

Yazılım sektöründe faaliyet gösteren Fiberport, yapay zeka uygulamaları üzerinden alışveriş deneyimini hayata geçiren Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu duyurdu. Hazırlanan bu yeni hizmet, internetten alışveriş yapan tüketicilerin aradıkları ürünün tam adını, stok kodunu ya da teknik terimini bilmediği durumlar için özel olarak tasarlandı. Alışveriş sürecinde müşteri ne aradığını kendi günlük cümleleriyle aktarıyor, yapay zeka alışveriş asistanı ise bu anlatımı mağazanın kataloğundaki doğrulanmış ürün özellikleri ve teknik verilerle doğrudan eşleştiriyor. Girilen bilgiler yetersiz kaldığında asistan kesinlikle uyumluluk tahmini yürütmüyor, bunun yerine müşteriye ölçü, model veya kullanım amacı gibi eksik ayrıntıları yöneltiyor. Süreç içerisindeki fiyat, stok durumu ve güncel kampanya bilgileri sohbet geçmişine dayanmıyor, doğrudan doğruya mağazanın kendi ticari sisteminden çekiliyor.

Geliştirilen sistem, basit bir sohbet mekanizmasının ötesine geçerek işletmelerin doğrudan katalog verileriyle iletişim kurmasını sağlıyor. Mağazalar için hazırlanan ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışması, yalnızca standart soruları yanıtlayan klasik bir sohbet botu olarak değil, mağazadaki gerçek ve anlık verilerle etkileşim kuran kapsamlı bir alışveriş bağlantısı olarak tanımlanıyor.

Ürün tespiti yapay zekada, ödeme mevcut altyapıda kalıyor

Hizmetin sunduğu ödeme yaklaşımı, uluslararası teknoloji platformlarındaki son yönelimlerle tam bir uyum sergiliyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT platformundaki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün hedeflenen esnekliği sunamadığını duyurarak satıcıların kendi ödeme kanallarını kullanmasının önünü açtı ve ağırlığı ürün keşfine verdi. Eş zamanlı olarak Google, Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla hayata geçirdiği Universal Commerce Protocol’ü (UCP) kamuoyuna duyurarak Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme adımlarını ilk etapta ABD’deki uygun mağazalarla başlattı.

Söz konusu küresel gelişmeleri temel alan Fiberport, Türkiye’deki işletmelere sohbet içi ödeme süreçlerinin olgunlaşmasını beklemek yerine, ürün keşfi ile sepet oluşturma aşamalarını yapay zekaya aktaran, ödeme adımını ise mevcut mağaza kasasında bırakan yöntemi öneriyor. Şirket bu çalışma prensibini “Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim” şeklinde ifade ediyor. Böylelikle firmanın sanal POS altyapısı, kargo seçenekleri, adres ve fatura yönetimi mevcut sisteminde eksiksiz işlemeye devam ediyor.

Platform tarafında satıcı hesabı, bulunulan ülke ve ödeme aracı kuruluşu destek verdiğinde siparişin bir kısmının sohbet ekranında tamamlanması ikincil seçenek olarak tutuluyor. Fiberport bu adımın sadece bir API anahtarı tanımlamaktan ibaret olmadığını belirtiyor. Ödeme yetkilendirmesi, siparişin kesinleştirilmesi, hata veren işlemler, iptal ve iade süreçlerinin kapsamlı şekilde test edilmesi gerekiyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi ortamlar aynı entegrasyon ve ödeme kabiliyetlerine sahip olmadığından dolayı, kapsam her işletmenin kullandığı yazılıma, ülkesine, hesabına ve ödeme kuruluşuna göre belirleniyor. Bahsi geçen platform adları resmi bir ortaklık ya da hazır kalıp olarak değil, entegrasyon değerlendirme alanları olarak kabul ediliyor.

Sistem üzerinden yürütülebilen operasyonlar

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. “Şundan iki tane daha ekle” gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Entegrasyon kurgulanırken Türkiye pazarına has ticari gereklilikler de gözetiliyor. Türk lirası üzerinden fiyatlandırma, KDV dahil veya hariç gösterim biçimleri, taksit olanakları, banka havalesi indirimi, kargo muafiyet limiti ve fatura detayları mağazanın kendi kurallarına göre işleniyor. Yapay zeka asistanı tek başına taksit sayısı, özel indirim ya da varış zamanı belirleyemiyor. iyzico, PayTR ve banka sanal POS altyapıları mevcut sözleşmeler çerçevesinde incelenirken kredi kartı bilgileri asla sohbet ekranına yazdırılmıyor. Siparişin tahsil edildiği bilgisi ödeme ekranının yüklenmesiyle değil, aracı kurumun onaylı sunucu bildirimiyle teyit ediliyor. Kullanıcının tarayıcıda geri gitmesi ya da internet kesintisi yaşaması halinde mükerrer tahsilat oluşmaması için tekilleştirme ve mutabakat mekanizmaları devreye alınıyor.

Mevcut yazılımlar korunarak aşamalı geçiş uygulanıyor

İşletmelerin bu hizmetten faydalanabilmesi için kurulu e-ticaret altyapısını değiştirmesi gerekmiyor. WooCommerce, Shopify, ikas, Ticimax, T-Soft veya firmaya özel yazılmış bir platformda öncelikle API yetkileri, kullanım limitleri ve sepet etkileşimleri değerlendiriliyor. Bu altyapı isimleri hazır bir modül listesi olarak değil, incelenecek çalışma alanları olarak tanımlanıyor. Ürün bilgisinin ayrı bir kaynakta, stok durumunun farklı bir yazılımda, sipariş kayıtlarının ise tablolarda tutulduğu işletmelerde öncelikle ana veri kaynağı belirleniyor. Yanlış stok veya eski fiyat bilgisini yapay zekayla hızlandırmanın fayda sağlamayacağı vurgulanarak ERP, muhasebe, ambar ve kargo entegrasyonları tek potada çözülüyor.

Süreçte öne çıkan üç temel protokol birbirinin yerine geçmiyor ve projenin ihtiyacına göre resmi standartlar çerçevesinde tercih ediliyor:

• MCP (Model Context Protocol): Anthropic tarafından geliştirilen, yapay zeka istemcilerinin ürün arama ya da sepet oluşturma araçlarını çağırmasını sağlayan köprü katmanıdır.
• ACP (Agentic Commerce Protocol): OpenAI ve Stripe tarafından hazırlanan, ChatGPT içerisindeki ürün ve satın alma kurallarını belirleyen standarttır.
• UCP (Universal Commerce Protocol): Google ve Shopify tarafından oluşturulan sepet, profil ve ödeme fonksiyonlarını bir araya getiren açık protokoldür.

Güvenlik tarafında ürün tarama araçları ile finansal işlem araçlarının yetki alanları tamamen ayrılıyor. OAuth kuralları, hız limitleri ve kayıt yapıları oluşturulurken API anahtarları sohbet ekranına hiçbir şekilde taşınmıyor. Çift siparişleri engellemek adına idempotency anahtarları ve webhook doğrulamaları tercih ediliyor.

Model özellikle yedek parça satıcıları, toptan çalışan işletmeler, geniş kataloğa sahip mağazalar ve yoğun satış sonrası destek veren operasyonlar için çözüm sunuyor. 2019’dan beri yürütülen MakineUstası projesi bu veri yapısının referansı olarak gösteriliyor. Kurulum süreci analiz, veri temizliği, pilot ürün testi, ödeme testi ve canlı bakım adımlarıyla ilerliyor. 26 yıllık tecrübesi bulunan Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. markası Fiberport ile ilgili detaylara kurumsal web adresi olan fiberportglobal.com üzerinden ulaşılabiliyor.