ABD-İsrail-İran geriliminin petrol dışı emtialara yayıldığı nisan ayında, arz endişeleri gübre, metaller ve tarım ürünlerinde fiyat artışlarını tetikledi. Enerji ve değerli metallerde de dalgalanmalar yaşandı.
ABD ile İsrail ve İran arasındaki gerilim, petrol piyasasının ötesine geçerek gübre, endüstriyel metaller ve tarım sektörlerine yayıldı. Arz endişeleri, nisan ayında emtia piyasasının yönünü belirleyen ana faktör oldu ve petrol şokuyla başlayan süreç, daha geniş bir emtia enflasyonu döngüsüne dönüştü.
Nisan ayı, tedarik zinciri aksamaları, artan ulaşım maliyetleri, gübre kıtlığı ve para politikası ile döviz piyasalarındaki belirsizliklerin etkisiyle emtia enflasyonunu tetikledi. Küresel jeopolitik gelişmeler ve arz kısıtlamaları, birçok emtia grubunda fiyat artışlarına yol açtı.
Değerli metallerde ons bazında altında yüzde 1, gümüşte yüzde 1,8’lik düşüşler yaşanırken, platin yüzde 1,6 ve paladyum yüzde 3,3 arttı. Altın ve gümüş fiyatları, petrol kaynaklı enflasyon endişeleri ve tahvil faizlerindeki yükselişten olumsuz etkilendi. Yüksek petrol fiyatları ve güçlenen dolar, bu metaller için zorlu bir makroekonomik ortam yarattı.
Platin fiyatlarındaki artış küresel platin açığının devam etmesiyle desteklenirken, paladyum fiyatları yeşil enerji talebinin artacağına yönelik öngörülerle yükseldi. Bu durum, enerji dönüşümü ve teknolojik gelişmelerin değerli metaller üzerindeki etkisini gösterdi.
Baz metallerde ise nisan ayında belirgin bir ralli yaşandı. Bakır, alüminyum, kurşun, nikel ve çinko fiyatlarında önemli artışlar kaydedildi. Bakır fiyatları, fiziksel talep sinyallerindeki iyileşme ve tedarik zinciri kırılganlığının sürmesiyle kayda değer bir toparlanma gösterdi.
Fosil yakıt fiyatlarındaki artış ve enerji güvenliği endişeleri, alternatif enerji kaynaklarına olan ilgiyi artırdı. Bu durum, yenilenebilir enerji, şebeke altyapısı, pil depolama ve elektrik üretim kapasitesine yapılan yatırımları hızlandırdı. Yapay zeka, elektrifikasyon ve veri merkezlerinden kaynaklanan artan elektrik talebi, bakır gibi enerji dönüşümünün belkemiği olan metaller için yapısal olarak daha yüksek bir talep öngörüsünü güçlendirdi.
Küresel alüminyum piyasası, ABD-İsrail-İran geriliminden kaynaklı arz açığıyla karşı karşıya kaldı. Körfez ülkelerindeki eritme tesislerinde yaşanan tedarik aksamaları, alüminyum piyasasında önemli bir açığın oluşmasına neden oldu. Endonezya’nın nikel cevheri referans taban fiyatlarını yükseltmesi nikel fiyatlarındaki artışta etkili olurken, çinkoda arz açığı öngörüleri fiyatları yükseltti.
Enerji grubunda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,9 artış gösterirken, Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 8,1 azaldı. Orta Doğu’daki gerilimlerin sürmesi ve Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler, petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak Brent petrolün yükselişini dördüncü aya taşıdı. Artan fiziksel arz sıkıntısı ve doğrudan petrol arzına ilişkin endişeler fiyat artışlarında etkili oldu.
Devam eden jeopolitik gerilimlere rağmen ABD-İran arasında barış olabileceğine dair beklentiler, doğal gaz fiyatlarında düşüşe neden oldu. Bu durum, piyasanın jeopolitik gelişmelere ve diplomatik beklentilere verdiği tepkiyi gösterdi.
Tarım grubunda ise pamuk rallisi öne çıktı. Buğday, mısır ve soya fasulyesi fiyatları artarken, pirinç fiyatları düştü. Kahve ve şeker fiyatlarında azalışlar görülürken, pamuk ve kakao fiyatları yükseldi. Buğday fiyatlarındaki artış, ABD’deki kuraklık ve gübre maliyetlerindeki yükselişin ekim alanlarını daraltmasından kaynaklandı. Mısır ve soya fasulyesi fiyatları petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu.
Pirinç stoklarındaki artış ve talep endişeleri fiyat kaybına yol açarken, Brezilya’daki rekor hasat beklentisi kahve fiyatlarını geriletti. Yüksek üretim rakamları ve talep endişeleri şeker fiyatlarında değer kaybına neden oldu. ABD’deki kuraklık ve don riski pamuk fiyatlarını yükseltirken, gübre kıtlığı ve El Nino’nun üretimi olumsuz etkileyeceğine yönelik endişeler kakao fiyatlarını artırdı.
Yorum Yap