Çenede kemik dokusu eksikliğinde diş hekimlerinin izlediği cerrahi stratejiler
Diş sağlığı hizmeti sunan Ekiz Clinic uzmanlarının aktardığı bilgilere göre, alt ve üst çenedeki kemik eksikliklerinde hacim ile D1-D4 yoğunluk farkı ayrı tekniklerle yönetiliyor.

Alt ve üst çene kemiklerinde diş kaybı sonrası meydana gelen doku zayıflıkları, implant cerrahisi öncesinde hekimlerin en çok üzerinde durduğu anatomik alanların başında geliyor.
Çene kemiğindeki anatomik yapı değerlendirilirken ilk olarak mevcut problemin dokunun hacminden mi yoksa hücresel yoğunluğundan mı kaynaklandığı tespit edilir. Kemiğin boyutu ve yüksekliği implant yerleşimi için elverişli görünse bile iç yapısı oldukça seyrek kalabilmektedir. Tam tersi bir senaryoda kemik oldukça sert ve yoğun bir tabakaya sahipken en ve boy yönünden yetersiz hacim sunabilir. Hatta kimi durumlarda bu iki problem aynı bölgede eş zamanlı olarak gözlemlenir. Dolayısıyla halk arasında sıklıkla dile getirilen kemik azlığı terimi, cerrahi planlamanın rotasını çizmek için tek başına yeterli bir ölçüt değildir.
Hekim muayenesi ve üç boyutlu radyolojik taramalar bu tablonun netleşmesini sağlar. Diş implantı uygulamaları hakkındaki kapsamlı süreçlere Ekiz Clinic resmi kaynaklarından ulaşılabiliyor. Tedavi öncesinde hekimle yapılacak görüşmelerde bu detayların bilinmesi süreci çok daha anlaşılır kılar.
Çene dokusunda yoğunluk sınıflaması ve anatomik bölgeler
Diş hekimliği pratiğinde çene kemiğinin kalitesi belirlenirken dış katmandaki sert kortikal doku ile merkezdeki süngerimsi alanın yapısı dikkate alınarak dört basamaklı bir skala kullanılır. D1 ile D4 arasında sıralanan bu sınıflamada rakam büyüdükçe kemiğin sertliği azalır ve implantın yerleştirildiği andaki ilk mekanik tutunması güçleşir.
- D1: Büyük bölümü yoğun kortikal kemikten meydana gelir ve en sık alt çenenin ön kısımlarında yer alır.
- D2: Kalın bir kortikal dış duvar ile sıkı süngerimsi dokudan oluşur, alt çenenin geneli ile üst çenenin ön bölgesinde izlenir.
- D3: İnce bir kortikal dış tabakaya eşlik eden seyrek süngerimsi yapı mevcuttur ve yaygın olarak üst çenede bulunur.
- D4: Fazlasıyla ince bir kortikal çeper ve oldukça gevşek, seyrek süngerimsi doku içerir, özellikle üst çenenin arka bölgelerinde görülür.
Yukarıdaki bölgesel dağılım genel anatomik eğilimleri simgeler. Ancak aynı çene kemiğinin farklı iki noktasında apayrı yoğunluk seviyelerine rastlanabilir. Bu nedenle klinik değerlendirme genel olarak çeneye değil, implantın konumlandırılacağı doğrudan o noktaya özel yürütülür. Düşük yoğunluklu doku tanımı ağırlıklı olarak D3 ve D4 sınıflarını içine alır. Üst çenenin arka segmentinin cerrahide hassas kabul edilmesi de bundandır. Çünkü bu hatta hem yoğunluk düşüklüğü hem de sinüs boşluğunun sarkması sebebiyle dikey kemik yüksekliğinin azalması birlikte görülür.
Üç boyutlu tetkikler ve klinik muayene aşaması
Üç boyutlu tomografi tetkikleri sayesinde kemiğin dikey yüksekliği, yatay kalınlığı ve komşu kritik anatomik yapılara uzaklığı milimetrik olarak taranır. Üst çenede sinüs tabanı ile olan mesafe, alt çenede ise içerisinden damar ve sinir paketinin geçtiği sinir kanalına olan açıklık cerrahide seçilecek implant boyunu belirler. Kemik sertliğine dair ilk veriler dijital taramalarda belirse de kesin sonuca kemik yuvası açılırken cerrahi aletlere karşı oluşan mekanik direnç ölçülerek varılır.
Diş çekiminin üzerinden seneler geçmişse kemik erimesi beklenenden yüksek seviyelere varabilir. Çekim boşluğu fonksiyon görmedikçe kemik zaman içerisinde rezorbe olur. Bireyin tütün kullanımı, kan şekeri dengesi, kemik erimesi tedavileri ve geçmiş dişeti rahatsızlıkları cerrahi planlamayı etkiler. Hastaların geçmiş tıbbi geçmişlerini ve düzenli kullandıkları ilaçları hekime bildirmesi doğru planlama için gereklidir.
Yoğunluğu zayıf kemiklerde uygulanan mekanik çözümler
Yumuşak kemik yapısında en kritik başarı unsuru primer stabilite olarak tanımlanan, implantın vidalandığı anda yuvasında hiç kıpırdamadan durabilme kabiliyetidir. Düşük yoğunluklu zeminlerde geleneksel frezlerle açılan yuvalar yeterli tutunmayı oluşturamadığı için teknik modifikasyonlara başvurulur.
- İmplant yuvasının kullanılacak implant çapına kıyasla daha dar açılması ve vidalama sırasında etraftaki kemiğin sıkıştırılması.
- Kemik dokusunu talaş gibi dışarı atmak yerine yuva kenarlarına doğru iterek sıkıştıran osseodensifikasyon frezlerinin kullanılması.
- Düşük yoğunluklu kemiklere uygun biçimde özel vida hatlarına ve gövde morfolojisine sahip implantların tercih edilmesi.
- İmplant üzerine yerleştirilecek protezin takviminin kemiğin sertleşme potansiyeline göre ertelenmesi.
Bu metotların bilimsel kanıt ağırlıkları değişkenlik gösterir. Yuvayı dar hazırlamanın tork değerini artırdığını gösteren sistematik derlemeler mevcut olsa da uzun vadeli takipler sınırlıdır. Osseodensifikasyon tekniğinin ilk tutunmayı artırdığı güncel yayınlarda gösterilse de çalışmaların kısa süreli olması sebebiyle hiçbir teknik mutlak çözüm olarak görülmez. Hekim yuvanın kemikte aşırı gerginlik yaratmasını engellemek adına kuvveti dengeli tutar. Gerekli tutunma sağlanamadığında protez yapımı ileri bir tarihe bırakılır ve implant dişeti altına gömülerek iyileşmeye terk edilir.
Hacim yetersizliğinde greft ve sinüs işlemleri
Problem kemiğin yapısından ziyade boyut eksikliğinden kaynaklandığında cerrahi yönelim doku artırma işlemlerine odaklanır. Üst çenenin arkasında sinüs zarı yukarı kaldırılarak boşluğa kemik tozu yerleştirilen sinüs lifting operasyonuyla implant için dikey mesafe kazandırılır. Çene sırtı ince kaldığında ise greftleme teknikleri ile hacim genişletilir. Tam dişsizlik durumlarında mevcut kemikten açılı implantlarla yararlanan özel protokoller tercih edilebilir. Tedavinin gidişatını hastanın genel sağlık parametreleri, kapanış ilişkileri ve kemik hacmi tayin eder.
İmplantın kemikle bütünleşmesi kişiden kişiye değişen biyolojik bir süreçtir. Düşük yoğunluklu zeminlerde veya kemik tozu kullanılan vakalarda protez aşamasına geçiş süresi daha uzun tutulur. Kontrol randevularına uyulması, ağız bakımının aksatılmaması ve tütün tüketiminin sonlandırılması iyileşmeyi hızlandıran kişisel faktörlerdir. Hekimle yapılacak konsültasyonda radyolojik görüntüler incelenerek hangi cerrahi tekniğin tercih edileceği gerekçeleriyle planlanır.
Benzer Haberler
Gündemde
- TOKİ Başkan Yardımcısı Osman Direnç, COP31’deki panelde deprem sonrası çalışmaları ve TOKİ’nin inşa ettiklerini anlattı
- Şanlıurfa’da kendini jandarma ve MİT mensubu olarak tanıtıp dernek üyelerinden para toplayan 6 kişi yakalandı, 5’i tutuklandı
- Devlet Malzeme Ofisi listesine giren yerli hijyen cihazları küresel pazara taşınıyor
- Adalet Bakanı Gürlek, Adana merkezli 13 ilde ‘Bayğaralar’ suç örgütüne yönelik operasyonda 101 kişinin gözaltına alındığını açıkladı



