Döküm bittikten sonra elyaf seçiminin yerinde olup olmadığını gösteren birkaç işaret vardır. İlk gün yüzeyde beliren ince çatlakların sayısı ve genişliği, kırılan bir numunede liflerin topaklanmadan dağılıp dağılmadığı, taze betonun…
Döküm bittikten sonra elyaf seçiminin yerinde olup olmadığını gösteren birkaç işaret vardır. İlk gün yüzeyde beliren ince çatlakların sayısı ve genişliği, kırılan bir numunede liflerin topaklanmadan dağılıp dağılmadığı, taze betonun kıvamında beklenmedik bir değişim yaşanıp yaşanmadığı ve yük altında çatlağın ilerlemeyi sürdürüp sürdürmediği. Bu dört kontrol aslında elyaf gruplarının görev tanımını da özetler.
Sentetik beton elyafları mikro, makro ve fibrile olmak üzere üç grupta toplanır; polimer esaslı elyaflar EN 14889-2 kapsamında tanımlanır. Mikro elyaf erken yaş yüzey çatlaklarını yönetir, makro elyaf çatlak sonrası yük taşımayı üstlenir, fibrile elyaf ise açıldığında ağ formu alan yapısıyla dağılımı homojenleştirir. Görevler farklı olduğu için üçü birbirinin yerine geçmez. Ortak yanları ise elyafın beton içinde üç boyutlu dağılması, yani tek düzlemde konumlanan geleneksel donatıdan farklı bir güçlendirme kurmasıdır. Aynı projede iki grup birlikte de kullanılabilir; bu kombinasyon hem erken yaş hem servis dönemi çatlaklarını yönetir.
Şap, sıva, tamir harcı ve ince yüzey betonları mikro elyafın ana alanıdır. Bu kesitlerde donatı yerleştirmek pratik değildir ve asıl risk yükten değil, yüzeyin hızlı su kaybından gelir. İkinci kullanım başlığı yangın davranışıdır: polipropilen mikro lifler yüksek sıcaklıkta eriyerek beton içinde buhar basıncına kanal açar, bu nedenle yangına dayanıklı kaplama betonları için ayrı bir ürün konumlanır. Polyfibers gamında bu görevi Monofire üstlenirken genel amaçlı mikro elyaf Polymono adıyla sunulur.
Endüstriyel zemin ve saha betonları, tünel ile şev kaplamalarında kullanılan püskürtme beton, prekast elemanlar, beton yollar ve ray altı betonları makro elyafın alanıdır. Ortak nokta, betondan çatladıktan sonra da taşıma beklenmesidir. Polytwist ve Polymacro PM gibi ürünler bu grupta yer alır ve uygun dozajda çelik hasırın yerini alabilir.
Fibrile elyaf karışım içinde açılarak ağ formu aldığı için lifler arası bağlantıyı ve dağılımın düzenliliğini öne çıkarır. Şap, sıva ve ince kesitli uygulamalarda Polyfibril bu grupta değerlendirilir. Tercih sebebi tek bir dayanım değeri değil, çatlağın kesit boyunca dengeli dağılmasıdır.
Dozaj; elyaf tipine, beton sınıfına ve hedeflenen performansa göre metreküp başına kilogram olarak belirlenir. Mikro elyaflar düşük dozajlarda çalışır, yapısal görev üstlenen makro elyaflarda değer proje hesabına göre yükselir. Ürünlerin teknik veri sayfalarında önerilen aralıklar bulunur, ancak nihai rakam tasarımdan çıkar. Dozaj kadar karıştırma da belirleyicidir: elyaf santralde veya transmikserde eklenir ve topaklanma kalmayacak biçimde dağılana kadar karıştırılır.
Sentetik elyaf paslanmaz. Bu tek özellik kıyı yapıları, su yapıları ve sürekli nemli zeminlerde tercihi doğrudan etkiler; yüzeye yakın çelik tellerde görülen paslanma lekesi riski ortadan kalkar. Ortam belirleyici hale geldiğinde karşılaştırma yalnız dayanım üzerinden yapılmaz, servis ömrü de hesaba girer. Ürün tarafında ise beton elyafı çeşitleri ve kullanım alanları aynı eksende gruplanır: önce görev, sonra uygulama, en son dozaj.
Elyaf seçimi katalogdan değil, betona verilen görevden başlar. Görev yazıldığında grup belirlenir, uygulama tipi ürünü daraltır, dozaj proje hesabıyla sabitlenir. Baştaki dört kontrolün sahada olumlu sonuç vermesi de bu sıranın izlenmesine bağlıdır.
Yorum Yap